“PHỤC SINH THƠ’: LỜI THÁNH CA
TÌNH CỦA LÊ VĂN TRUNG
Châu
Thạch
Không biết từ lúc nào tôi có một
bạn facebook tên là Trung Le. Rồi thì một hôm tôi tình cờ đọc được
bài thơ đăng trên dòng thời gian của Trung Le. Bài thơ có nhan đề
“Phục Sinh Thơ” với những câu thơ mà khi đọc xong tôi đã viết
vào phần bình luận ở dưới là “thích phát điên”. Bài thơ như
sau:
PHỤC SINH THƠ
Em về chiều sương hay đêm mưa
Về trong chiêm bao trong cơn mơ
Sài Gòn tháng sáu trời hanh gió
Nhớ em giọt nắng vàng câu thơ
Về trong chiêm bao trong cơn mơ
Sài Gòn tháng sáu trời hanh gió
Nhớ em giọt nắng vàng câu thơ
Hình như chuông ngân hồi kinh chiều
Hình như chuông rung lời thương yêu
Thiết tha như thể bài kinh nguyện
Như lời tình tự của trăng sao
Hình như chuông rung lời thương yêu
Thiết tha như thể bài kinh nguyện
Như lời tình tự của trăng sao
Áo ai vàng phơi trong thơ tôi
Ôi môi trầm hương mắt lệ ngời
Tôi về trải hết lòng nhung lụa
Rượu nồng xin cạn cuộc tình vui
Ôi môi trầm hương mắt lệ ngời
Tôi về trải hết lòng nhung lụa
Rượu nồng xin cạn cuộc tình vui
Sài Gòn tháng sáu trời hanh gió
Ôi chiều hồng ươm chiều chưa mưa
Em về, thơm đóa tình xanh cũ
Nhớ em giọt nắng vàng câu thơ.
Ôi chiều hồng ươm chiều chưa mưa
Em về, thơm đóa tình xanh cũ
Nhớ em giọt nắng vàng câu thơ.
SG, 16 giờ 13.6.17
LVT
LVT
Có lời bình luận của một bạn fay
cho bài thơ trên như sau: “bài thơ như lời thánh ca”.
Bình luận nầy được nhà thơ lớn Lê Mai Lĩnh nhắc lại: “Như lời
thánh ca”. Với tôi, tôi cũng đồng ý như thế nhưng tôi xin thêm:”Lời
Thánh ca tình”.
Bài thơ ghi bút danh ở dưới là LVT
và tôi tò mò đi tìm cái bút danh nầy suốt đêm mới khám phá ra LVT
tức là nhà thơ Lê Văn Trung, tức là bạn fay Le Trung của tôi hiện nay,
tức là một nhà thơ đã có có vai vế trên văn đàn trước năm 1975 ở
miền Nam Việt Nam. Sở dĩ tôi không biết nhà thơ nầy chỉ vì hồi
ấy tôi là con dế còn nằm yên dưới cỏ chưa hề tập gáy.
Thật tình tôi là cây bút ông lão
tuổi đời, con nít tuổi viết nên thường hay tránh rờ chân thơ văn của
các bậc trưởng thượng trên văn đàn. Thế nhưng bài thơ nầy nó giống
như con cáo thành tinh trong Liêu Trai chí dị, hằng đêm cứ len vào tâm
trí tôi, làm cho giấc ngủ của tôi cứ lơ mơ nửa tỉnh nửa mê với nó.
Vậy nên, thôi tôi cứ liều chăn gối với nó một lần chắc chẳng chết
đâu. Mà dẫu có chết thì cũng chỉ là con dế già chết, lo gì.
Bây giờ hãy đi vào thơ.
“Em về chiều sương hay đêm mưa
Về trong chiêm bao trong cơn mơ”
có nghĩa là chẳng biết em về lúc
nào hay đúng ra em chẳng về chi cả. Sự về của em chỉ là sự nhớ
trong tâm trí của anh thôi. Hai câu thơ mở đầu đã đưa ta vào ngay một
không gian ảo vọng trong một thời gian ảo vọng. Ta thấy em của nhà thơ
mơ hồ hiển hiện bất cứ ở đâu và bất cứ lúc nào. Tự nhiên cái nỗi
nhớ dài lâu và mênh mông đó cũng theo hơi thơ xâm nhập vào lòng ta để
ta cũng cảm thấy một niềm nhớ nhung xa vắng.
Rồi thì “Sài Gòn tháng sáu trời hanh gió” làm ta bỗng nhiên nhớ lại những câu
thơ Nguyên Sa:
“Tháng sáu trời mưa, trời mưa không
ngớt
Trời không mưa anh cũng lạy
trời mưa
Anh lạy trời mưa phong toả
đường về
và đêm ơi xin cứ dài vô tận”
làm ta tưởng tượng cái ấm áp của
sự yêu nhau trong tháng sáu nó thi vị nhường bao mà nay không có nữa.
Câu thơ không nhắc đến thơ Nguyên Sa mà thơ Nguyên Sa tự nhiên dậy trong
lòng người đọc. Còn nếu ai không nhớ đến thơ Nguyên Sa thì câu thơ
cũng cho ta một trời Sài Gòn gió nhẹ làm rượi mát tâm hồn để dễ
cho ai đó có một khúc mộng du quay về dĩ vãng.
Để kết luận khổ thơ đầu tác
giả viết:
“Nhớ em giọt nắng
vàng câu thơ”.
Tác giả không nói “chiều nắng” hay
“ánh nắng”mà nói “giọt nắng” chứng tỏ khi tác giả nhớ
em thì trời đất biến đi, cả linh hồn anh đăm chiêu nên chỉ nhìn thấy
từng giọt nắng lung linh trước mắt mình thôi. Nghĩ xa một chút nữa
thì “Nhớ em giọt
nắng vàng câu thơ” có thể không phải là giọt nắng
ngoài trời mà đây là giọt nắng trong thơ. Giọt nắng ấy chính là hồi
ức những kỷ niệm trong quá khứ đã làm câu thơ tác giả hóa ra sầu.
Vế thứ hai của bài thơ tác giả để
cho tiếng chuông ngân vọng khắp cả không gian và thời gian về chiều,
như tiếng lòng của anh trùm khắp vạn vật:
Hình như chuông ngân hồi kinh chiều
Hình như chuông rung lời thương yêu
Thiết tha như thể bài kinh nguyện
Như lời tình tự của trăng sao
Hình như chuông rung lời thương yêu
Thiết tha như thể bài kinh nguyện
Như lời tình tự của trăng sao
Tác giả lặp lại hai lần chữ “Hình
như” tức là không có tiếng chuông nào cả, hoặc là có thì nó
cũng ở đâu xa văng vẳng vọng tới mà thôi.
Vậy thì đúng ra tiếng chuông nầy
đã dậy lên ở chính trong lòng tác giả. Tâm hồn nhà thơ chính là đền
thờ lớn đã liên tục đồng vọng tiếng lòng mình mà nhà thơ tưởng nó
“hình như” trong không gian. Lời kinh thì chỉ để tôn vinh Thiên
Chúa, lời kinh không thể là “tình tự của trăng sao”
cho nên nói một cách chính xác thì “Hồi kinh chiều”, “lời thương
yêu”, “bài kinh nguyện”, tất cả phát xuất từ rung động của tình
yêu trong tâm hồn tác giả. Rung động đó tác giả đã huyền nhiệm nó,
làm thiêng liêng nó, hòa nhập nó trong tiếng chuông đền thờ, làm cho
chỉ một khổ thơ nầy mà bài thơ như một thánh ca, với tôi không phải
thánh ca thờ Thiên Chúa mà thánh ca thờ tình, thứ tình vượt lên,
thành ra chúa của tình.
Đọc vế thơ nầy người ta nghe được tiếng đồng vọng
của hằng hà sa số chuông vọng xa xa mà cũng đồng thời nghe được
tiếng tơ lòng tác giả rung động rất gần như tiếng chuông vọng ở bên
tai mình vậy. Bởi thế nhiều người nhận xét cho bài thơ là “Thánh
ca, thánh ca, Thánh ca” là vậy!!!
Qua khổ thứ ba của bài thơ, tác
giả nhớ lại một thời trãi nhung lụa trong hồn để yêu, uống rượu để
làm nồng say một cuộc tình:
Áo ai vàng phơi trong thơ tôi
Ôi môi trầm hương mắt lệ ngời
Tôi về trải hết lòng nhung lụa
Rượu nồng xin cạn cuộc tình vui
Ôi môi trầm hương mắt lệ ngời
Tôi về trải hết lòng nhung lụa
Rượu nồng xin cạn cuộc tình vui
Không hiểu vì sao đọc thơ Lê Văn
Trung tôi lại cứ nhớ đến thơ Nguyên Sa.
“Áo nàng vàng tôi về yêu hoa cúc
Áo nàng xanh tôi mến lá sân trường
Sợ thư tình không đủ nghĩa yêu đương
tôi thay mực cho vừa màu áo tím”
có nghĩa là nhà thơ Nguyên Sa đã
chọn chiếc áo vàng là chiếc áo đẹp nhất của nàng nên đã nêu màu
đầu tiên trong ba màu áo mà nàng đã mặc.
Ở đây nhà thơ Lê Văn Trung cũng thế: “Áo ai
vàng phơi trong thơ tôi”có nghĩa là màu vàng của chiếc áo đã
nhuộm cả hồn thơ, đã phất phới trong thơ, đã khiến nhà thơ “trãi hồn
nhung lụa” để “cạn cuộc tình vui” và để sau nầy
câu thơ cũng vàng vì những giọt tương tư. Cả một khổ thơ không có gì
đặc biệt, nó chỉ biến thành hay nhờ chiếc áo vàng đã phơi trong thơ.
Khổ chót bài thơ là một bức tranh
màu tươi thắm. Tác giả dùng màu hồng, màu xanh, màu vàng có thể
nói là rực rỡ để vẽ một bức tranh buồn, bức tranh nhung nhớ:
Sài Gòn tháng sáu trời hanh gió
Ôi chiều hồng ươm chiều chưa mưa
Em về, thơm đóa tình xanh cũ
Nhớ em giọt nắng vàng câu thơ.
Ôi chiều hồng ươm chiều chưa mưa
Em về, thơm đóa tình xanh cũ
Nhớ em giọt nắng vàng câu thơ.
Đây là một cách chơi màu phù phép
mà những tay bình thơ gà mờ như tôi không giãi nổi. Nhưng tôi thấy
thích thú vì nỗi nhớ sao mà đẹp quá, thi vị quá, không da diết, không
não nuột mà lãng mạn tràn đầy. Cái chiều hồng trời không mưa ở Sài
Gòn nhắc cho tôi những buổi chiều nằm gác trọ, những buổi chiều rong
chơi và những buổi chiều vàng son thời trai trẻ đẹp làm sao tại Sài
Gòn.
Chữ “chiều ươm hồng” nhắc tôi liên
nghĩ đến hình ảnh những trái cây mọng nước ở chợ Bến Thành. Câu thơ
“thơm đóa tình xanh cũ” lại làm tôi liên nghĩ đến những trái ổi xanh
um giòn rụm mà tôi cùng em đã mua ăn tại đây trong khi chờ xe Bus.
Tôi không hiểu cái tựa đề “Phục
Sinh Thơ” có ý nghĩa gì nhưng tôi đoán có lẽ tác giả muốn nói em là
thơ, em về là thơ được phục sinh.
Đọc bài thơ chắc không ai thấy buồn
nhưng thấy tình yêu bỗng tràn trong từng thớ thịt. Ý thơ, tứ thơ không
xa lạ gì nhưng tiếng thơ vỗ về tâm tư, làm cho tự nhiên tâm hồn ta thêm
trân trọng cuộc tình đã mất, cất cánh linh hồn ta bay trong vô biên
của tiếng kinh vọng chiều buồn mà êm ái.
Châu Thạch
No comments:
Post a Comment